jueves, 18 de agosto de 2016

Ruído de trens, de Eduard Velasco



Encontrámonos con Eduard Velasco o pasado 29 de abril entre libros amontoados que repasou devagar. Acode onda nós para falarmos do seu libro Ruído de trens (Espiral Maior, 2015), Premio Nacional de Poesía Xosemaría Pérez Parallé do Círculo Mercantil e Industrial-Unidad de Fene no 2014.
Para este barcelonés afincado en Galicia desde o 2006 non é o seu primeiro contacto coas letras galegas. Colaborador desde hai tempo en medios como Vieiros, A Peneira, Luzes, Sermos Galicia ou A micro pechado (boletín editado por Espazos Radiofónicos Galegos en Cataluña) traballou igualmente no ILG e na Universidade de Lisboa en diferentes momentos. No mesmo 2014 foi gañador do III Certame Leiras Pulpeiro do Concello de Mondoñedo con Mentres o tacto.
Con todo, é o seu coñecemento de ambas as culturas (é licenciado en filoloxía catalá e galega) e o interese en difundilas nun territorio diferente ao propio o que propiciou a súa faceta de tradutor entre ambas as linguas. Títulos como Pan negro ou As valgadas bravas (do catalán para o galego) ou Corpo de mudanzas, O peso do meu sexo ou O porco de pé (do galego para o catalán) dan conta desta produción así como a publicación dunha escolla de textos de diferentes autores galegos e cataláns que veu a luz baixo o título De Fisterra ao Cap de Creus.
SEGUE LENDO

miércoles, 17 de agosto de 2016

La amiga estupenda. Elena Ferrante



La amiga estupenda é o primeiro volume dunha tetraloxía dedicada a estas dúas amigas napolitanas. A cidade de Nápoles durante os anos 50 é o escenario elixido por Elena Ferrante para botar á vida a dúas raparigas: Lina e Lenù. As súas historias son as historias dunha sociedade onde sobrevivir é a única tarefa á que se encomendan. A novela semella un cadro costumista que vai cobrando vida a medida que Lina e Lenù van pisando as rúas e participando dunha vida na que deben sobrevivir como heroínas. Mergullámonos na vida das familias, comemos con elas e ata chegamos a comprender os seus movementos e os seus comportamentos: actúan empurradas polo afán de supervivencia, de seguir vivos e non sucumbir a esa riada de miseria. O lector/a, levado da man de Lenú, a narradora, asiste a un verdadeiro espectáculo: os asasinatos, as estorsións, o poder do diñeiro, a política clandestina... Neste primeiro volume, Elena Ferrante céntrase na infancia e adolescencia destas dúas mozas. Lina irá marcándolle o sendeiro a Lenú, un sendeiro que ela mesma non vai seguir porque antepón as necesidades da súa familia ás súas propias. A escola, a lingua, fronte ao dialecto que predomina entre as familias que viven nese barrio, convértense en marcas diferencias para Lenù: falar en italiano e ir á escola suporalle ser respectada e mesmo valorada. Xa dende as primeiras páxinas vemos un desexo de aferrarse á escola como medio para saír desta situación abafante e caótica na que están inmersas. As diferenzas entre home e muller son evidentes: o home é o que trae o soldo á casa, a muller é unha posesión que debe estar ao seu servizo. A violencia forma parte da propia idiosincrasia do Nápoles dos anos 50, onde todo o coro de personaxes debe adaptarse a ese espazo no que lles tocou vivir. En definitiva, unha novela que daría para horas e horas de tertulia e que a ningunha de nós deixou indiferente. Temos deberes para o verán!! A próxima lectura: La hija de la criada de Barbara Mutch

martes, 10 de mayo de 2016

Cicatriz, de Sara Mesa

O Club de lectura de adultos volvemos reunirnos para comentar o libro Cicatriz de Sara Mesa. Todos coincidimos en que a autora, a través dunha linguaxe sinxela, sen artificios literarios, procurando sempre a claridade na súa exposición, conseguiu pór de relevo temas fundamentais na sociedade actual: a denuncia do consumismo; o afán por acumular e a satisfacción que iso provoca na protagonista; a dependencia das redes sociais ou a desaparición dos límites ente o correcto, o posible e o real fronte á creación dun mundo paralelo: virtual, imposible e irreal.

Un acontecemento, en apariencia insignificante, dá comezo á historia: a protagonista, fuxindo do tedio laboral, participa nun foro literario en internet. O contacto con Knut, personaxe peculiar e misterioso, agochado no anonimato que concede o mundo virtual, vai asolagando a súa vida con continuos agasallos literarios e conseguindo que a ansiedade da protagonista aumente con cada paquete recibido. A orixe dos agasallos, totalmente ilícita, non semella ter importancia, acaba por ser algo natural e mesmo necesario na relación: non nos sorprende que Knut percorra todos os centros comerciais da contorna madrileña na procura de libros, perfumes, roupa, etc. que teñen como destinataria a Sonia. É o seu modo de vivir, de manter viva a relación con Sonia.

Sara Mesa consegue crear unha historia ben artellada, sen saírse do guión e do motivo principal: a estraña relación entre os dous protagonistas. A historia desenvólvese en círculos concéntricos: no centro, a relación entre Knut e Sonia, e ao redor, sen concederlle apenas importancia, atopamos o matrimonio e o nacemento do fillo de Sonia ou a relación de Knut cunha muller de idade avanzada, son satélites que xiran ao redor.

A reflexión que tamén subxace no libro é a dificultade que Sonia, pertencente a unha familia cunha economía modesta e cun traballo tamén modesto, ten para para acceder á cultura. Os libros cos que Knut a vai agasallando, constitúen unha maneira fácil de encher a súa bagaxe cultural, á vez que a vai formando como lectora, como crítica literaria e como escritora. Unha historia de dependencia interpersoal que non nos deixou indiferentes. Facer desaparecer o michazo provocado logo da lectura de Cicatriz, de Sara Mesa, vai ser unha tarefa algo complicada.

A próxima lectura: La amiga estupenda de Elena Ferrante.

viernes, 29 de abril de 2016

La ley del menor. Ian McEwan



As responsabilidades de Fiona, maxistrada do Tribunal Superior de Xustiza, non rematan dentro da paredes do edificio do tribunal, é a conclusión á que chegou a protagonista de La ley del menor. Todo o mundo busca o mesmo: un sentido. Nos alicerces da vida familiar de Fiona e Jack comezan a aparecer fendas, ao mesmo tempo que ela intenta organizar e resolver a vida familiar e persoal dos demais a través de diferentes sentenzas, a súa propia vida carece dun referente legal que a poña en orde. Jack anúncialle que necesita vivir a súa última aventura amorosa, o mundo de Fiona, as ideas de estabilidade, organización e comodidade dunha parella de clase alta comezan a pórse boca abaixo. Ela, acostumada a escoitar e ditar sentenzas para pór orde nas familias, ve que a súa xa non é tan sólida como ela pensaba.

Conforme avanzamos na lectura imos asistindo á resolución de diferentes casos que caen nas mans de Fiona: a decisión sobre a educación das fillas dun matrimonio pertencente á comunidade jaredí do norte de Londres; decidir salvar a un dos siameses ou deixar morrer os dous bebés e posicionarse legalmente ante a necesidade dunha transfusión de sangue nun rapaz menor de idade que pertence ao grupo relixioso dos Testemuña de Xehová. Será Adam quen vai conseguir que a vida da maxistrada experimente un verdadeiro cambio. Os acordes do piano e do violín constitúen unha metáfora da relación entre Fiona e Adam. A medida que a relación se fai máis intensa, a música de Mahler e o seu The Salley Gardens cobra maior protagonismo: é a composición que Adam lle intenta interpretar no hospital, mais do violín só se escoita un miañar de gatos. A música enmudece na cabeza de Fiona ao volver do concerto no Great Hall logo de interpretar esa mesma melodía e ser consciente da realidade: Adam negárase a unha transfusión e falecera, xa cumpridos os dezaoito. A choiva acompaña a Fiona nos momentos cruciais: chove cando Jack lle di que quere vivir a súa última aventura, chove cando coñece a Adam no hospital, chove cando Adam a persegue ata Newcastle, chove cando volve do concerto. No momento en que ela permite que a choiva a empape, a súa vida comeza a tomar un novo impulso e é ela quen a dirixe.

martes, 9 de febrero de 2016

Premio XIII Certame de Microrrelatos Lonxa Literaria: "Oito minutos", de Manuel Sánchez Gálvez

OITO MINUTOS

Cando Loisa saíu co tempo xusto para coller o autobús, topouse cunha chuvieira e un vendaval de nordés que nin imaxinara mentres almorzaba de pé na cociña. Baixou de novo, equipada xa de botas brancas de auga, de chuvasqueiro branco e dun paraugas transparente de burbulla. Xa na parada, os minutos pasaban, o autobús non viña e Loisa desesperábase co bater das gotas de chuvia contra o paraugas. Pingas enormes bateron contra o plástico ata que o barullo no oco do paraugas lembroulle os estoupidos dos flocos de millo que lle cociñaba o seu pai de nena. Pero o autobús seguía sen vir. De súpeto, a mais do barullo dos estoupidos, o seu nariz encheuse dun recendo a millo quente. Uliscou dentro do chuvasqueiro e reviviu sorrindo ese intre, emocionante cada vez, no que esperaba co seu pai o estoupido do primeiro floco na cazola. Sorría xa coma una nena, cando de tan chea de ledicia que estaba, Loisa estoupou. E pingou de anaquiños de chuvasqueiro branco os abrigos negros das catro persoas da parada, que os sacudiron sen decatarse sequera de que Loisa tiña esperado alí con eles, nin ter escoitado tampouco o seu estoupido de felicidade, amolados como estaban pola chuvia, polo nordés e polos oito minutos de retraso que levaba o autobús.

Accésit XIII Certame de Microrrelatos : "A hucha das mazás" de Lionel Rexes Martínez

A HUCHA DAS MAZÁS

A carón da maseira sempre houbo unha hucha con roupa enxoita para cando chegaban feridos polo Nordés. Mudábanse na cociña aproveitando a caloriña, e enxugaban as zocas no andel da cambota, sempre quente por proximidade á lumarada.
Nas xeracións todas que habitaron a casa, sempre houbo algún picarexo que pescudou na orixe da denominación daquela arca, á que sempre chamaron a hucha das mazás; e todos eles estarreceron coa resposta que escoitaron dos patrucios.
Disque nunha época de moita escaseza, unha meniña morrera na casa ao pouco de nacer, e non tendo onde prostrar o corpiño irto até o día do enterro, pousárono no interior da hucha, amortallado nun envurullo de farrapos. Durante anos, a hucha exhalou ao abrila un recendo a mazás verdes que todos apuñan á estadía da defuntiña.
Aquilo deixou de acontecer sen que ninguén garde recordo do momento, mais a inquedanza perdurou, e só no tempo en que as maciñeiras se enfeitan de froito, son remudados os xornais que forran o fondo da hucha.

Desta volta na sesión do Club de lectura vimos as Ventajas de viajar en tren, acompañados de Antonio Orejudo e o seu pasaxeiro: Ángel Sanagustín ou Martín Urales. A esquizofrenia, xunto coas súas fases e as súas consecuencias é o punto de partida do relato.
O libro racha coa estrutura clásica de presentación, nó e desenlace, achegámonos a unha forma de narrar novidosa e realiza un exercicio metaliterario a través do cal o personaxe cuestiona as formas de narrar que insisten en ser o máis parecidas á realidade.
O protagonista faise pasar por un psiquiatra, facultativo que traballa na clínica onde a outra protagonista, Helga Pato, vén de ingresar o seu home, un escritor de éxito ao que coñeceu na feira do libro de Frankfurt. Helga escoita atentamente as supostas historias clínicas que o suposto psiquiatra lle vai relatando: todo gardado nunha carpeta vermella, metáfora da impostura narrativa á que estamos asistindo.
O autor, A. Orejudo, gran coñecedor da obra de Cervantes, realiza xa dende o primeiro relato (El casamiento engañoso), chiscadelas á obra do escritor do Século de Ouro. Ángel Sanagustín é o novo Quixote do S. XXI que se afana en demostrar o aburrimento que supón, para o lector, o esforzo dos escritores por aparentar verosimilitude nas súas obras.
Martín Urales é quen de artellar unhas historias rocambolescas, e non sentimos necesidade de buscar referencias na realidade en ningún momento. El crea o seu mundo particular, instálase nel e decide achegalo a todos os que queiran escoitalo e participar del. Hai historias duras, desagradables mais tamén momentos divertidos e situacións cómicas e absurdas: pode ser posible que ao novo dono dun inmoble non lle recollan o lixo por pertencer ao propietario anterior? Pois si, e as explicacións xustificando o feito, convencéronnos.

jueves, 7 de enero de 2016

Sueño profundo. Banana Yoshimoto



Afondar no necesario e imprescindible loito, describir as secuelas logo da morte dun ser próximo a cada unha das protagonistas, é o elo de unión entre as tres historias que Banana Yoshimoto recolle no volume Sueño profundo.

O mundo feminino xaponés reflectido no día a día de tres mulleres que acaban por perder un referente humano fundamental nas súas vidas: unha amiga, un irmán ou unha rival na procura do amor. Nos tres relatos observamos a capacidade da autora en transformar o cotián en materia narrativa: a contemplación da paisaxe, o decorrer do tempo, un tempo a miúdo soporífero, abafante que leva a unha das protagonistas a mergullarse no sono como única maneira de sobrevivir.

A imposibilidade de unir dúas culturas tan afastadas, provocará o suicidio de Yoshihiro. Será a súa irmá, a verdadeira protagonista na segunda das historias, a que se vexa na necesidade de reconciliar esas dúas culturas, como paso previo e necesario para continuar a súa existencia. Conforme imos avanzando na lectura dos relatos, o mundo onírico vai ocupando un maior espazo. Na derradeira historia, a protagonista, incapaz de superar o falecemento da súa rival, sente a necesidade de un último contacto con ela: a procura da explicación a ese amor fóra de toda norma social preestablecida.

A delicadeza da cultura oriental personifícase a través da presenza predominante da figura feminina e da descrición paisaxística: contemplar a cidade a través da ventá, nevando, convértese nunha maneira de fusionar tempo e espazo. A neve é a testemuña en primeira persoa das pegadas espidas de Marie. A paisaxe é unha exquisita metáfora de todo o pesimismo existencial que percorre cada unha das páxinas.

martes, 5 de enero de 2016

El Reino. Emmanuel Carrère



Alguna vez fuiste creyente y ahora ya no lo eres ? Has vivido arrebatado por la fe y ahora te defines agnóstico?. Te has olvidado, ya no piensas en ello, pero cuando asistes, obligado por las circunstancias, a un oficio religioso (boda, bautizo o funeral), te resultan extrañamente familiares las fórmulas del culto, los ritos iniciales, la liturgia de la palabra, la eucaristía, etc., pero ya no te dicen nada, estás asistiendo a una ceremonia "non sense"

Este es tu libro. .No es una novela ni un libro de memorias o biográfico , tampoco es estrictamente un libro de historia del cristianismo ni de ensayo, pero tiene un poco de cada como viene siendo cada vez más habitual en la literatura actual, que huye del encasillamiento de los distintos géneros literarios

Cómo he podido creer en el dogma si esa verdad no resiste ni el más mínimo filtro de la razón. A cuya luz no se sostiene ni la resurrección de los muertos, ni los milagros, ni el Espírttu Santo ni la virginidad de la Virgen. He perdido la fe pero en algún momento puede resultar interesante echar la vista atrás con espíritu revisionista, volver a leer atentamente las fuentes, el Evangelio de San Lucas, los Hechos de los Apóstoles o las Epístolas de San Pablo, en un ejercicio de exégesis bíblica y de historiador del cristianismo.

Enmanuel Carrere dedica a este desempeño su última obra, El Reino. Que hay de verdad y de mentira en el Evangelio de Lucas escrito 60 años después de la muerte de Jesuscristo. En él se describen sucesos de los que el evangelista no fue personalmete testigo. Cómo podemos distinguir lo creíble de lo inverosímil, resolver lo que se oculta, podemos acaso aventurarnos a suponerlo introduciendo una ficción probable. En cualquier caso Carrere nos muestra que una lectura atenta (e inquieta) de los evangelios es una lectura nueva que puede ayudarnos en cierta medida a descorrer el velo de simbolismo que parece cubrirlos.

Otra cuestión que aborda el autor es el éxito y la prodigiosa expansión del cristianismo hasta nuestros días. Como es posible que se produjera a partir del martirio y resurrección (?) de uno de tantos profetas que predicaban en la antigua Jerusalem. A este fenómeno no fue ajena la figura de San Pablo que actuó como el agente catalizador. Otra vez una lectura vigilante de las Epístolas Paulinas nos permite seguir sus huellas y comprobar su febril actividad misionera durante los primeros años del cristianismo, pero también organizando y dando forma a las virtualidades de este nuevo credo Y cuando hay lagunas en los textos podemos echar a volar la imaginación